Verzorging, veiligheid & materialen

Glijmiddel op waterbasis of siliconen: wanneer kies je welke?

22 oktober 2026 · 5 min lezen

Koppel dat elkaars hand vasthoudt op witte lakens
Foto: Kampus Production via Pexels

Glijmiddel waterbasis of toch siliconen? Als je twijfelt tussen die twee, ben je niet de enige. Beide soorten maken seks en het gebruik van speeltjes prettiger, maar ze gedragen zich heel anders. Het ene trekt sneller in, het andere blijft lang glad. En niet elke soort past bij elk condoom of speeltje. In deze koopgids zetten we de verschillen op een rij, inclusief glijmiddel op oliebasis, zodat je weet wanneer je welke kiest.

Iets om vooraf te zeggen: glijmiddel gebruiken is heel normaal. Het zegt niets over hoe opgewonden je bent of hoe goed je seks is. Glijmiddel vermindert wrijving, maakt aanraking zachter en kan pijn of schuren voorkomen. Voor iedereen, op elke leeftijd.

Hoe nat je wordt, hangt af van veel dingen: je hormonen, je cyclus, stress, vermoeidheid, medicijnen en hoeveel tijd je neemt voor het voorspel. Ook bij mensen met een penis kan glijmiddel helpen, bijvoorbeeld bij masturbatie of met een masturbator. En bij seksspeeltjes is het vaak gewoon fijner. Kortom: glijmiddel is een praktisch hulpmiddel, net als een goed kussen of gedimd licht.

De drie soorten in het kort

Er zijn grofweg drie basissoorten glijmiddel. Daarnaast bestaan er hybride varianten, die water en een kleine hoeveelheid siliconen combineren.

  • Waterbasis: de meest veelzijdige soort. Voelt licht en natuurlijk aan en is makkelijk af te wassen.
  • Siliconenbasis: blijft heel lang glad en is bestand tegen water. Voelt zijdezacht aan.
  • Oliebasis: rijk en verzorgend, vaak gebruikt voor massage. Maar met belangrijke beperkingen.

Glijmiddel op waterbasis: veilig en veelzijdig

Glijmiddel op waterbasis is de beste keuze als je één tube in huis wilt hebben. Het is te combineren met alle condooms en met alle materialen van speeltjes, ook met siliconen. Het geeft geen vlekken op je lakens en spoel je zo af met water.

Het nadeel: water verdampt en trekt in de huid. Daardoor kan het glijmiddel na een tijdje plakkerig worden of opdrogen. Een paar druppels water of een beetje extra glijmiddel lost dat meestal op. In bad of onder de douche spoelt het snel weg.

Let bij gevoelige huid op de ingrediënten. Kies bij voorkeur een glijmiddel zonder parfum. Sommige mensen hebben last van glycerine of bepaalde conserveermiddelen; merk je irritatie of krijg je vaker vaginale klachten, probeer dan een ander product en overleg bij aanhoudende klachten met je huisarts. Bekende voorbeelden van glijmiddel op waterbasis zijn pjur Aqua en Durex Play Feel.

Glijmiddel op siliconenbasis: lang glad, ook onder water

Siliconenglijmiddel trekt niet in de huid en verdampt niet. Een kleine hoeveelheid blijft daardoor heel lang glad. Dat maakt het populair bij langere vrijpartijen, bij seks onder de douche of in bad, en bij anale seks, waarbij het lichaam zelf geen vocht aanmaakt. Een voorbeeld is pjur Original.

Siliconenglijmiddel is te combineren met condooms van latex en met de meeste andere condooms. Er zijn wel twee belangrijke aandachtspunten:

  • Niet met siliconen speeltjes. Siliconenglijmiddel kan het oppervlak van siliconen speeltjes aantasten: het materiaal kan opzwellen, ruw worden of plakkerig aanvoelen. Gebruik bij siliconen speeltjes daarom glijmiddel op waterbasis. Bij speeltjes van glas, metaal of harde ABS-kunststof is siliconenglijmiddel meestal geen probleem.
  • Lastiger af te wassen. Water alleen is niet genoeg; je hebt zeep nodig. Het kan vlekken op textiel geven en een badkuip of douchevloer glad maken. Pas dus op dat je niet uitglijdt.

Tip: twijfel je of een speeltje en een glijmiddel samengaan? Kijk eerst wat de fabrikant van het speeltje adviseert. Staat er niets, dan is waterbasis de veilige keuze.

En glijmiddel op oliebasis?

Olie voelt rijk aan en droogt niet snel op. Daardoor is het fijn voor een sensuele massage of voor masturbatie zonder condoom. Toch is olie voor veel situaties geen goede keuze:

  • Olie tast latex aan. Een latex condoom kan erdoor verzwakken en sneller scheuren. Daarmee bescherm je je minder goed tegen soa’s en zwangerschap. De meeste condooms zijn van latex.
  • Lastig af te wassen en het kan vlekken geven op lakens.
  • Kan irriteren. Vooral huis-, tuin- en keukenmiddelen zoals babyolie, bodylotion of crèmespoeling bevatten vaak parfum en andere stoffen die je slijmvliezen kunnen irriteren. Gebruik die liever niet als glijmiddel.

Wil je toch olie gebruiken? Doe dat dan alleen zonder latex condoom, of met een condoom dat niet van latex is en waarvan de fabrikant aangeeft dat olie mag.

Glijmiddel waterbasis, siliconen of olie: de vergelijking

In deze tabel zie je in één oogopslag welke soort wanneer past.

WaterbasisSiliconenbasisOliebasis
GevoelLicht en natuurlijkZijdezacht, heel gladRijk en vettig
Hoe lang gladKorter, bijsmeren nodigHeel langLang
Latex condoomsJaJaNee
Siliconen speeltjesJaNeeAfgeraden
Glas, metaal, ABSJaJaMeestal wel
In bad of doucheSpoelt snel wegZeer geschiktBeperkt
AfwassenMakkelijk met waterMet zeepLastig
VlekkenNauwelijksSomsJa
Ideaal voorDagelijks gebruik, speeltjes, condoomsLange sessies, water, anaalMassage zonder latex

Welk glijmiddel kies je voor jouw situatie?

Met condoom

Kies waterbasis of siliconen. Beide zijn te combineren met latex condooms. Gebruik nooit olie met een latex condoom. Veel condooms hebben al een laagje glijmiddel, maar wat extra glijmiddel aan de buitenkant maakt het vaak prettiger en verkleint de kans dat het condoom door wrijving scheurt. Doe geen glijmiddel aan de binnenkant van het condoom, want dan kan het afglijden.

Met een seksspeeltje

Bij een siliconen speeltje, zoals de meeste vibrators, kies je glijmiddel op waterbasis. Bij speeltjes van glas of metaal mag je meestal kiezen.

Anale seks

De anus maakt zelf geen vocht aan, dus glijmiddel is hier echt nodig. Veel mensen kiezen een dikkere waterbasis of een siliconenglijmiddel, omdat die langer glad blijven. Gebruik je een siliconen speeltje? Neem dan een dikke gel op waterbasis. Meer over dit onderwerp vind je bij anale stimulatie.

Bij droogheid

Vaginale droogheid komt veel voor, bijvoorbeeld rond de overgang, na een bevalling, bij borstvoeding of door bepaalde medicijnen. Een milde waterbasis zonder parfum is dan een fijne keuze. Houden de klachten aan of heb je pijn bij seks, bespreek het dan met je huisarts.

Benieuwd naar het hele aanbod? Bekijk onze pagina met glijmiddel, of kijk bij het merk pjur.

Veelgestelde vragen

Is glijmiddel op waterbasis veilig met condooms?

Ja. Glijmiddel op waterbasis is te combineren met alle soorten condooms, ook met latex. Dat geldt ook voor glijmiddel op siliconenbasis. Glijmiddel op oliebasis kan latex juist verzwakken, waardoor een condoom sneller scheurt. Gebruik olie dus nooit met een latex condoom.

Waarom mag siliconenglijmiddel niet op een siliconen speeltje?

Siliconenglijmiddel kan reageren met het oppervlak van een siliconen speeltje. Het materiaal kan daardoor opzwellen, ruw of plakkerig worden. Zo’n beschadigd oppervlak is ook lastiger schoon te houden. Kies daarom bij siliconen speeltjes altijd glijmiddel op waterbasis, tenzij de fabrikant iets anders aangeeft.

Hoeveel glijmiddel moet ik gebruiken?

Begin met een kleine hoeveelheid, ongeveer zo groot als een muntstuk, en voeg toe als dat fijn is. Bij waterbasis moet je vaker bijsmeren omdat het intrekt. Bij siliconen is een paar druppels vaak genoeg. Te veel glijmiddel kan juist het gevoel verminderen, dus doseer rustig.

Op zoek naar een speeltje?

Vergelijk vibrators, speeltjes voor koppels en glijmiddel op soort, merk en prijs.

Meer lezen